Gỗ Sưa đỏ Hay Trắc Thối Giao Chỉ? Nguồn Gốc Chính Xác Của Gỗ Sưa

Gỗ sưa đỏ có lẽ không còn quá xa lạ với người dân Việt Nam, đặc biệt là dân mê gỗ. Tuy nhiên, ít ai còn nhớ rõ về nguồn gốc của loại gỗ này. Theo tìm hiểu của người viết, thực chất gỗ sưa đỏ còn có tên gọi khác là Trắc Thối, và đã tồn tại trên mảnh đất hình chữ S của chúng ta từ rất lâu. 

Vậy gỗ sưa đỏ có từ bao giờ? Những truyền thuyết dân gian liên quan đến gỗ sưa đỏ được bắt nguồn từ đâu? Tất cả sẽ được giải mã qua loạt bài viết trên website gokhung.com. Vì thế hãy theo dõi để không bỏ lỡ thông tin thú vị này nhé!

GỖ SƯA ĐỎ LÀ GỖ GÌ

Sưa đỏ  hay còn gọi trắc thối (danh pháp khoa học Dalbergia tonkinensis), là một loài cây thân gỗ thuộc họ Đậu. Sưa đỏ là cây ưa sáng, ưa đất sâu, dày, độ ẩm cao. Chúng phân bố ở đai độ cao tuyệt đối dưới 500m. Trong tự nhiên có thể tìm thấy trong rừng mưa nhiệt đới và rừng mưa nhiệt đới gió mùa. 

Sưa đỏ rụng lá theo mùa, cao từ 6-12m (cũng có thể cao tới 15m). Vỏ thân cây màu vàng nâu hay xám, nứt dọc. Cành non màu xanh, có lông mịn thưa. Lá mọc cách, cấu tạo lá dạng kép lông chim lẻ, mỗi là kép có từ 9-17 lá chét đính so-le trên cuống chính. Lá chét hình xoan thuôn, đầu nhọn hoặc có mũi ngọn, đuôi tròn, mặt dưới phiến lá thường có màu tái trắng. 

Sưa thường mọc hỗn giao với nhiều loài cây khác trong rừng rậm có độ ẩm lớn. Lõi gỗ sưa rất cứng, phải trên 10 năm tuổi mới bắt đầu cho lõi. Hơn thế chúng cũng sinh trưởng chậm, một năm chỉ có thể sinh trưởng dưới 0.5 cm đường kính.

Giáo sư Phùng Tửu Bôi – Giám đốc trung tâm Bảo tồn tự nhiên và Phát triển cộng đồng thuộc hội Khoa học kỹ thuật lâm nghiệp Việt Nam, cho biết: “Cây sưa có tên khoa học là Dalbergia tonkinesis. Tuy nhiên ở Việt Nam, người dân quen gọi nó với các tên như huê mộc vàng, trắc thối. Loài cây này phân bố rộng khắp trên cả nước, trong đó tập trung nhiều nhất là ở một tỉnh thuộc Tây Nguyên.”

Ngoài Việt Nam, sưa đỏ còn được tìm thấy rải rác tại Hải Nam, Trung Quốc (tại đây gọi nó là 越南黄檀 – Hoàng (huỳnh) đàn Việt Nam). Tuy nhiên số lượng rất ít, không đáng kể.

PHÂN LOẠI GỖ SƯA

Có hai loại gỗ sưa chính đã được các nhà khoa học phân loại đó là gỗ sưa trắng và gỗ sưa đỏ. Cây sưa trắng cho hoa đẹp, quả to, khi đốt quả không có mùi. Tuy nhiên, gỗ sưa trắng không giá trị bằng gỗ sưa đỏ. Cây sưa đỏ trông gần giống cây sưa trắng nhưng quả thành từng chùm và đốt lên có mùi thối.

Ngoài ra, ở Tam Kỳ – Quảng Nam, có một loại cây cũng được người dân gọi là cây sưa. Tuy nhiên, thực chất đó không phải là cây gỗ sưa thuộc một loài trong chi Dalbergia. Cây sưa Quảng Nam được người dân ở đây gọi bằng nhiều tên khác nhau như sưa vườn, hương vườn, nhưng chính xác nhất thì phải gọi nó là cây hương vườn. Cây này cùng chi với giáng hương mắt chim và giáng hương quả to, đó chính là chi Pterocarpus. Một cây hương vườn trưởng thành chỉ có giá từ 4 đến 5 triệu đồng.

Chính vì cách gọi tên sai này khiến cho nhiều người lầm tưởng rằng có một loại gỗ sưa khác là gỗ sưa vàng. Thực chất chỉ có 2 loại được công nhận là gỗ sưa đỏ và gỗ sưa trắng

NGUỒN GỐC CỦA GỖ SƯA

Trong cuốn “Trung Quốc cổ điển gia cụ dụng tài giám thưởng” có nói gỗ sưa sinh trưởng ở Việt Nam, Lào, phía tây Malaysia, Campuchia, Thái Lan nhưng gỗ sưa Việt Nam và Campuchia có chất lượng tốt nhất. Tài liệu sớm nhất nói đến gỗ sưa Việt Nam là cuốn “Cổ kim chú thảo mộc” từ thế kỷ 1 nêu rõ: “Tử Mai Mộc, xuất Phù Nam nhi sắc tử, tích viết Tử Đàn”. Phù Nam ngày xưa là địa danh người Trung Quốc dùng để gọi Campuchia, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia. Như vậy, ngay từ thời cổ đại, người Trung Quốc đã nhận định rằng gỗ sưa Việt Nam và Campuchia là loại đầu bảng.

Vậy rốt cuộc gỗ sưa đỏ ở Việt Nam có nguồn gốc từ đâu?

Cây sưa đỏ thực chất chính là “trắc thối Giao Chỉ”. Đây là một thứ gỗ cực quý từ cổ Lai Hy đã xuất hiện trên mảnh đất của người Việt. Trắc thối Giao Chỉ có lõi cứng, không mối mọt và thơm rất lâu, mùi thơm rất quý tộc. Tuy nhiên đốt quả lên có mùi thối, thế nên gọi là trắc thối. Trắc thối Giao Chỉ có từ thời Hán, Ngô. Nhưng nó chỉ trở nên cực quý từ Thịnh Đường bên Trung Quốc.  

Sau thế kỷ XX, chiến tranh loạn lạc, đốt đình phá chùa, đốt sách giết trí thức,  người ta không còn biết đến “trắc thối Giao Chỉ” là cái gì nữa. Tưởng cây này đã thất truyền, ai ngờ, nó lại là cây  sưa đỏ được trồng đầy ở Bách Thảo. 

Phát hiện ra gỗ sưa đỏ, cả dân Tàu và Việt vớ bẫm. Gỗ sưa đỏ là một trong những gỗ đắt nhất vì cây lớn chậm và rất ít cây có lõi đủ kích thước để làm đồ gia dụng có kích thước lớn. Một chiếc vòng đeo tay bằng gỗ sưa có giá trị từ vài trăm ngàn đến cả chục triệu đồng, ấy là chưa nói đến những tràng hạt niệm phật có 108 hạt. Giá tính theo hạt phải nói là đắt vô cùng!

ỨNG DỤNG GỖ SƯA

Gỗ sưa Việt Nam có vân hình lông bò, gỗ có nhiều dầu, lá nhỏ dần lên trên. Màu sắc từ tím đến đỏ. Gân đen nhiều dễ nhìn thấy, phân giới rõ ràng, đường gân chạy rất ảo diệu huyền hoặc giống như màu sắc tán ra dưới lớp men sứ. Đây là loại gỗ có tính ổn định cực cao. Cảm quan rất đẹp, không rối mắt. 

Tuy nhiên, gỗ sưa đỏ lại lớn rất chậm và cho lõi cũng ít. Vì vậy hiện nay chủ yếu được dùng làm vòng tay và các sản phẩm điêu khắc nhỏ lẻ. Hiếm thấy đồ gỗ nào làm từ sưa đỏ có kích thước lớn. Nếu có xuất hiện thì có thể nói cũng rất đắt.

Nếu bạn còn băn khoăn về bất kỳ điều gì hoặc muốn trực tiếp nhìn ngắm những sản phẩm được ra đời từ gỗ thì hãy đến với chúng tôi – Sơn Sập Gỗ tự hào là cơ sở uy tín, được tin dùng, chuyên cung cấp các sản phẩm từ gỗ.

Tự hào là xưởng gỗ tự chế tác, hoàn toàn không qua trung gian và luôn công khai chi tiết hình ảnh, giá thành các sản phẩm, Sơn Sập Gỗ là cơ sở uy tín hoàn toàn có thể tin cậy để tham khảo lựa chọn các sản phẩm bàn ghế gỗ nguyên khối, chiếu ngựa gỗ,..

Địa chỉ: Thôn 1, Xã Hải Yang, Huyện Đắk Đoa, Gia Lai

Hotline:  0786 136 834

Youtube | Fanpage facebook | Website: gokhung.com

Hiện nay rất nhiều gia đình yêu thích gỗ đã tin tưởng lựa chọn và quyết định mua sản phẩm của chúng tôi. Còn bạn thì sao? Bạn muốn tìm hiểu về bàn gỗ nguyên tấm, sập gỗ rời? Bạn muốn đến với Sơn Sập Gỗ để được tư vấn chi tiết về các sản phẩm chất lượng, phù hợp mang đặt trong phòng bếp, phòng khách nhà mình? 

Vậy còn chần chừ gì nữa mà không đến với Sơn Sập Gỗ để chọn ngay những bộ sản phẩm đẹp, chất lượng nhất với giá thành phù hợp, xứng đáng. Chúng tôi rất vui được hỗ trợ tư vấn và cung cấp cho bạn những sản phẩm ưng ý, phù hợp nhất cho không gian của riêng mình.